Sieglu V e.C.

Sieglos 22 Sieglu vi e.C. • Sieglu v e.C. • Sieglu iv e.C.
Décades 490 e.C.480 e.C.470 e.C.460 e.C.450 e.C.440 e.C.430 e.C.420 e.C.410 e.C.400 e.C.
Tabla añal del sieglu Ve.C.

El sieglu V e.C. empezó'l 1 de xineru del 500 e. C. y terminó'l 31 d'avientu del 401 e. C. N'Occidente ye llamáu'l Sieglu de Pericles.

Acontecimientos relevantes

Guerres y política

Partenón (Grecia).
Nagsh-y-rostam (Irán).
Balta de Confucio (China).
Dama d'Elx (España).
Escultura Nok (Nixeria).
  • Península ibérica: Fin del reinu de Tartessos. De 475 e. C. a 250 e.C., apoxéu de la cultura turdetana.[1]
  • República romana: Marcu Furio Camilo —como parte de la so reforma de la lexón y en guerra cola ciudá etrusca de Veyes— establez el stipendium (soldada). En 450 e. C., Llei de les XII Tables.
  • Guerres Médiques nes que los griegos ganen por dos vegaes (490 y 480 e. C.) a los perses en batalles como la de Maratón, Les Termópilas, Salamina o Platea. Tebas, aliada de los invasores perses, foi oxetu de graves sanciones. Poderíu marítimu d'Atenes; gobiernu de Pericles. A finales de sieglu españó la Guerra del Peloponeso, ente Esparta y Atenes, que remata cola victoria de la primera d'elles.
  • Nel norte d'África sigue la espansión comercial y territorial de Cartago, que controla'l Mediterraneu Occidental. N'Italia topeta frecuentemente con Etruria y les colonies griegues.
  • Exiptu sulevar al morrer Darío II, dando fin a la primer ocupación persa ―Dinastía XXVII (400-398 e. C.) y Dinastía XXVIII d'Exiptu―.
  • En China gobierna entá la Dinastía Chou pero empieza'l periodu de los Reinos combatientes (475-221 e. C.).
  • N'India, el reinu de Magadha espandir sol imperiu de la dinastía Nanda.
  • Na península arábiga, el reinu de Saba sigui siendo'l más desenvueltu y poderosu, controlando la Ruta del inciensu pero surden rivales: Ma'in, Qataban y Hadhramaut.
  • La península indochina va saliendo de la edá del bronce. Nel norte de Vietnam floria entá na tradición del bronce la cultura Dong Son, mientres nel sur asiéntanse pobladores de fala austronesia naturales de Borneo. Los venceyos con Austronesia son constantes. En Camboya alcuéntrase'l pueblu Mon-Khmer.
  • Nos Valles Centrales d'Oaxaca fúndase l'aldega de Monte Albán.
  • En Méxicu termina la cultura olmeca (1200-400 e. C.). Avérase a la fin del llamáu periodu preclásicu mesoamericanu (dende'l 1500 e. C. hasta'l 300 d. C.).

Cultura

Personaxes relevantes

Referencies

  1. Páx. 145 de De Argantonio a los romanos, Historia d'España 2, Historia 16, Temes de güei, 1995, ISBN 84-7679-275-1 (obra completa).

Enllaces esternos

  • Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre Sieglu V e.C..



Siglo V e.C.
Control d'autoridaes
  • Proyeutos Wikimedia
  • Wd Datos: Q25339
  • Commonscat Multimedia: 5th century BC
  • Wikiquote Cites famoses: Siglo V a. C.

  • Identificadores
  • NKC: ch460503
  • AAT: 300404525
  • Wd Datos: Q25339
  • Commonscat Multimedia: 5th century BC
  • Wikiquote Cites famoses: Siglo V a. C.